Hiện nay, các đối tượng thường giả danh cán bộ Công an, Viện kiểm sát, Tòa án, nhân viên ngân hàng hoặc cán bộ cơ quan nhà nước để gọi điện, nhắn tin cho người dân. Chúng đưa ra những thông tin giả như người dân liên quan đến một vụ án, tài khoản ngân hàng có dấu hiệu bất thường hoặc phát sinh khoản nợ cần xử lý. Từ đó tạo tâm lý hoang mang, lo lắng và yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã OTP hoặc chuyển tiền vào tài khoản do chúng chỉ định với lý do “xác minh thông tin”, “chứng minh tài sản” hoặc “phục vụ điều tra”.

Bên cạnh đó, người dân cần đặc biệt cảnh giác với các hình thức lừa đảo thông qua tin nhắn hoặc cuộc gọi thông báo trúng thưởng, nhận quà; mời làm cộng tác viên trực tuyến, thực hiện nhiệm vụ để hưởng hoa hồng; giới thiệu các dự án đầu tư có lợi nhuận cao, “việc nhẹ, lương cao”… Ban đầu, các đối tượng thường tạo lòng tin bằng cách cho nạn nhân nhận một khoản tiền nhỏ, sau đó yêu cầu chuyển số tiền lớn hơn và nhanh chóng chiếm đoạt.

Một thủ đoạn phổ biến khác là giả mạo tài khoản Facebook, Zalo hoặc các nền tảng mạng xã hội của người thân, bạn bè để hỏi vay tiền, nhờ chuyển tiền gấp hoặc gửi các đường link, mã QR, ứng dụng không rõ nguồn gốc nhằm đánh cắp thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng. Đặc biệt, với sự phát triển của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), các đối tượng có thể tạo hình ảnh, giọng nói hoặc video giả mạo người thân, người quen để tạo lòng tin. Vì vậy, dù nhìn thấy hình ảnh hoặc nghe giọng nói quen thuộc, người dân vẫn cần xác minh bằng cách gọi điện trực tiếp hoặc liên hệ qua một kênh khác trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch tài chính nào.

Để chủ động phòng ngừa các hành vi lừa đảo sử dụng công nghệ cao, mỗi người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác và luôn bình tĩnh trước mọi cuộc gọi, tin nhắn hoặc yêu cầu bất thường. Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu tài khoản ngân hàng, mã OTP, mã PIN hoặc các thông tin bảo mật khác cho bất kỳ ai; không truy cập các đường link lạ, không quét mã QR không rõ nguồn gốc, không cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn của người không quen biết.

Người dân cần lưu ý rằng các cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án và các cơ quan nhà nước không làm việc với công dân qua điện thoại để yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp mã OTP phục vụ điều tra. Khi nhận được các cuộc gọi có nội dung như trên, cần bình tĩnh, không thực hiện theo yêu cầu, đồng thời liên hệ trực tiếp với cơ quan chức năng để kiểm tra, xác minh thông tin.

Đối với các tin nhắn hoặc cuộc gọi từ người thân, bạn bè có nội dung vay tiền, nhờ chuyển tiền hoặc thông báo đang gặp việc gấp, cần chủ động gọi điện trực tiếp hoặc liên hệ qua người thân khác để xác minh trước khi chuyển tiền.

Trong trường hợp nghi ngờ hoặc phát hiện mình bị lừa đảo, người dân cần dừng ngay mọi giao dịch, không tiếp tục làm theo hướng dẫn của đối tượng; đồng thời lưu giữ đầy đủ các thông tin liên quan như số điện thoại, nội dung tin nhắn, tài khoản mạng xã hội, số tài khoản ngân hàng, chứng từ chuyển tiền và các tài liệu liên quan. Sau đó, nhanh chóng thông báo cho ngân hàng để được hỗ trợ xử lý giao dịch có dấu hiệu bất thường và trình báo cơ quan Công an gần nhất để được tiếp nhận, xác minh, xử lý theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, người dân không nên tin vào các tài khoản hoặc trang mạng quảng cáo có thể “lấy lại tiền bị lừa”, “thu hồi tiền bị treo” hoặc yêu cầu nộp phí để hỗ trợ thu hồi tài sản. Đây là thủ đoạn lừa đảo tiếp theo nhằm chiếm đoạt tiền của các nạn nhân đã bị thiệt hại.

Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao là trách nhiệm của toàn xã hội và bắt đầu từ sự cảnh giác của mỗi người dân. Mỗi gia đình cần thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở ông bà, cha mẹ, con em và người thân, nhất là người cao tuổi hoặc người ít sử dụng công nghệ, về các phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới trên không gian mạng. Khi nhận được cuộc gọi lạ, tin nhắn bất thường hoặc lời mời chào mang lại lợi ích quá hấp dẫn, hãy bình tĩnh kiểm tra, xác minh trước khi thực hiện.

Hãy ghi nhớ nguyên tắc: “Không vội tin - Không cung cấp thông tin cá nhân - Không chuyển tiền khi chưa xác minh.” Mỗi người dân chủ động nâng cao cảnh giác, kịp thời chia sẻ các thông tin cảnh báo đến người thân và cộng đồng sẽ góp phần ngăn chặn tội phạm công nghệ cao, bảo vệ tài sản của bản thân, gia đình và xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh trên địa bàn xã Vĩnh Thông./.