Sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, xã Vĩnh Thông có quy mô địa bàn, dân số và phạm vi quản lý lớn hơn, đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện dân chủ ở cơ sở. Việc ban hành Quy chế trong giai đoạn này là yêu cầu cần thiết nhằm thống nhất việc thực hiện dân chủ trên toàn địa bàn, bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận thông tin, tham gia ý kiến, giám sát và thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Đồng thời, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở, tăng cường sự đồng thuận xã hội, đáp ứng yêu cầu xây dựng chính quyền địa phương hai cấp tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Những năm qua, việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn xã đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh và xây dựng hệ thống chính trị ngày càng vững mạnh. Quyền được biết, được bàn, được tham gia ý kiến, được kiểm tra, giám sát của Nhân dân từng bước được phát huy, tạo sự đồng thuận trong triển khai các nhiệm vụ phát triển địa phương.

Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn một số hạn chế như việc công khai thông tin ở một số lĩnh vực chưa thật sự đầy đủ, kịp thời; công tác lấy ý kiến, tiếp thu và phản hồi ý kiến của Nhân dân có lúc, có nơi chưa thường xuyên; hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội chưa phát huy hết hiệu quả. Bên cạnh đó, yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số cũng đòi hỏi phải có cơ chế thống nhất nhằm nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động quản lý nhà nước.

Dự thảo Quy chế được xây dựng trên cơ sở quán triệt đầy đủ chủ trương của Đảng về phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, thực hiện phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng". Quy chế gồm 6 chương, 38 điều, quy định cụ thể phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng; trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức trong việc thực hiện dân chủ ở cơ sở; các nội dung phải công khai để Nhân dân biết; những vấn đề Nhân dân được bàn, quyết định, tham gia ý kiến; quyền kiểm tra, giám sát và phản biện xã hội của Nhân dân.

Theo dự thảo, các chủ trương, chính sách, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch, đầu tư xây dựng, quản lý đất đai, các khoản huy động đóng góp của Nhân dân và nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân sẽ được công khai, minh bạch theo đúng quy định, tạo điều kiện để Nhân dân tham gia góp ý, giám sát ngay từ quá trình xây dựng đến tổ chức thực hiện.

Việc ban hành Quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở sẽ tạo hành lang pháp lý quan trọng để phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, nâng cao trách nhiệm giải trình của chính quyền, xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân. Đây cũng là giải pháp thiết thực góp phần xây dựng chính quyền địa phương hoạt động ổn định, hiệu lực, hiệu quả sau sắp xếp đơn vị hành chính, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân trên địa bàn xã./.