Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, dân số tăng cao, đời sống sinh hoạt và sản xuất - kinh doanh ngày càng phức tạp thì nguy cơ cháy, nổ, tai nạn sự cố cũng gia tăng theo. Không ít vụ cháy nghiêm trọng đã để lại hậu quả nặng nề cả về người và tài sản, gây tổn thất to lớn cho gia đình và xã hội. Bởi vậy, công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC & CNCH) không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà cần sự vào cuộc chủ động, thường xuyên của mỗi tổ chức, mỗi gia đình, mỗi cá nhân.

    1. Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ: Ý nghĩa thiết thực, cấp bách

     - PCCC & CNCH là một phần quan trọng trong hệ thống bảo đảm an toàn xã hội, trực tiếp góp phần bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của người dân và Nhà nước. Việc hiểu biết và tuân thủ pháp luật về PCCC giúp chủ động ngăn ngừa các rủi ro, giảm thiểu hậu quả khi có sự cố xảy ra, từ đó giữ gìn trật tự, ổn định và phát triển bền vững trong cộng đồng     

     - Mỗi hành vi ứng xử đúng đắn - như tắt các thiết bị điện khi ra khỏi nhà, bảo trì hệ thống gas đúng hạn, hoặc biết cách dùng bình chữa cháy - đều góp phần quan trọng trong việc phòng ngừa hỏa hoạn, cứu người, cứu tài sản. Trong thời đại hiện nay, an toàn phòng cháy chính là bảo vệ sự sống.

    2. Những điểm mới và nội dung trọng tâm trong Luật PCCC & CNCH (có hiệu lực từ 1/7/2025)

    - Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ vừa được sửa đổi, bổ sung và sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng, cụ thể hóa trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong phòng chống cháy nổ và cứu hộ, cứu nạn, phù hợp với thực tiễn đang đặt ra.

    - Một số nội dung cơ bản đáng chú ý trong Luật gồm:

    * Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân: Mọi người dân đều phải tuân thủ quy định PCCC tại nơi sinh sống và làm việc. Tổ chức, doanh nghiệp, cơ quan cần có phương án PCCC cụ thể, thực hành định kỳ và trang bị đầy đủ phương tiện cần thiết.

    * Biện pháp bảo đảm an toàn: Luật quy định chi tiết về tiêu chuẩn an toàn PCCC trong thiết kế, thi công công trình; kiểm định thiết bị có nguy cơ cháy nổ; và trách nhiệm kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.

    * Kỹ năng thoát hiểm, chữa cháy tại chỗ: Luật nhấn mạnh vai trò của kỹ năng cơ bản, bao gồm cách sử dụng bình chữa cháy, kỹ năng thoát hiểm, sơ cứu và gọi cứu nạn kịp thời.

    * Thúc đẩy xã hội hóa công tác PCCC: Khuyến khích người dân tham gia các lực lượng dân phòng, đội PCCC cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả xử lý sự cố tại chỗ, giảm tải áp lực cho lực lượng chuyên trách.

    3. Trang bị kỹ năng – Yếu tố then chốt để bảo vệ bản thân và cộng đồng

    Bên cạnh quy định pháp luật, điều cốt lõi để giảm thiểu thiệt hại do cháy, nổ và tai nạn là nhận thức, kỹ năng và thái độ chủ động của người dân. Một số kỹ năng cơ bản cần được phổ cập sâu rộng như:

    🔥 Phòng cháy

· Không sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt (như bếp gas, máy sấy, nến, hương đèn…) gần vật liệu dễ cháy (vải vóc, giấy, xốp…).

· Không để thiết bị điện hoạt động quá tải; thường xuyên kiểm tra dây dẫn, ổ cắm, cầu dao…

· Kiểm tra bình gas, bếp gas định kỳ; không để rò rỉ khí gas; khi ngửi thấy mùi gas phải tắt điện, mở cửa và gọi đơn vị chuyên môn.

    🧯 Chữa cháy

· Nắm rõ vị trí và cách sử dụng bình chữa cháy xách tay (dạng bột, dạng khí CO₂).

· Xử lý đám cháy nhỏ trong tầm kiểm soát, không để cháy lan. Tuyệt đối không dùng nước với các vụ cháy do điện hay dầu mỡ.

    🚪 Thoát nạn

· Khi xảy ra cháy: giữ bình tĩnh, không hoảng loạn. Nhanh chóng tìm lối thoát hiểm gần nhất, không dùng thang máy.

· Dùng khăn ướt bịt mũi và miệng để tránh hít phải khói độc.

· Nếu bị kẹt trong phòng: gọi điện báo động qua số 114, ra hiệu cầu cứu qua cửa sổ, ban công.

    📞 Cứu nạn, cứu hộ

· Gọi ngay số khẩn cấp 114 khi phát hiện sự cố.

· Hỗ trợ sơ cứu, đưa người bị nạn ra khỏi khu vực nguy hiểm nếu có điều kiện an toàn.

· Tuyệt đối không tự ý lao vào đám cháy nếu chưa có kiến thức và trang bị bảo hộ phù hợp – hãy để lực lượng chuyên nghiệp xử lý.

     4. Phòng cháy - Trách nhiệm của toàn dân

     - Một cộng đồng an toàn không thể tồn tại nếu thiếu đi sự chủ động và trách nhiệm của mỗi người dân. Đừng chờ đến khi có sự cố mới hành động – hãy phòng ngừa ngay từ những việc đơn giản nhất.

    - Mỗi cơ quan, tổ chức cần tổ chức tập huấn, diễn tập PCCC & CNCH định kỳ; phổ biến kiến thức pháp luật, kỹ năng xử lý tình huống cho cán bộ, công nhân viên. Mỗi gia đình cần trang bị bình chữa cháy tại chỗ, lên kế hoạch thoát hiểm và hướng dẫn trẻ em, người già cách ứng phó khi có cháy.

    Các trường học cần lồng ghép nội dung PCCC vào chương trình ngoại khóa. Các khu dân cư nên thành lập nhóm tự quản, đội xung kích PCCC để chủ động xử lý các tình huống ban đầu trước khi lực lượng chức năng có mặt.

5. Lời kết: VÌ MỘT CỘNG ĐỒNG AN TOÀN, VĂN MINH

          - Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ không phải là việc của riêng ai. Đó là nhiệm vụ chung, là trách nhiệm của mỗi công dân trong xã hội hiện đại. Hãy chủ động học hỏi, rèn luyện kỹ năng và chia sẻ kiến thức về PCCC & CNCH với người thân, đồng nghiệp và cộng đồng xung quanh.

          - Bảo vệ an toàn cho mình chính là bảo vệ cho gia đình và xã hội. Hãy cùng chung tay xây dựng một xã hội An toàn - Kỷ cương - Trách nhiệm, nơi mà mọi rủi ro cháy nổ được kiểm soát, mọi sự cố được ứng phó kịp thời, hiệu quả.

Hãy nhớ: “MỖI HÀNH ĐỘNG NHỎ HÔM NAY CÓ THỂ CỨU LẤY MỘT MẠNG SỐNG NGÀY MAI”.

Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ