Thực hiện Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026–2030, tỉnh Thái Nguyên đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành, gia đình và cộng đồng; góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, thân thiện, lành mạnh cho trẻ em.

Chương trình được triển khai trên cơ sở Quyết định số 1472/QĐ-TTg ngày 28/9/2020, Quyết định số 1415/QĐ-TTg ngày 28/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Kế hoạch số 403/KH-UBND ngày 08/9/2026 của UBND tỉnh Thái Nguyên và các văn bản có liên quan.

Bảo vệ trẻ em bắt đầu từ mỗi gia đình

Gia đình là môi trường gần gũi nhất với trẻ em và là “lá chắn” đầu tiên giúp trẻ phòng tránh các nguy cơ bị bạo lực, xâm hại, bóc lột hoặc tiếp cận những thông tin không phù hợp.

Cha mẹ, người chăm sóc trẻ cần dành thời gian quan tâm, trò chuyện và lắng nghe tâm tư, tình cảm của trẻ; hướng dẫn trẻ nhận biết những tình huống có thể gây nguy hiểm và cách tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.

Mỗi gia đình cần xây dựng môi trường sống an toàn, yêu thương, không bạo lực. Việc giáo dục trẻ cần dựa trên sự tôn trọng, chia sẻ, phù hợp với độ tuổi; tuyệt đối không sử dụng bạo lực về thể chất hoặc tinh thần để giáo dục trẻ.

Một lời hỏi han đúng lúc, một cuộc trò chuyện cởi mở hay sự quan tâm thường xuyên của cha mẹ có thể giúp trẻ mạnh dạn chia sẻ những vấn đề bất thường mà các em đang gặp phải.

Chủ động bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng

Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, trẻ em ngày càng có nhiều cơ hội học tập, giải trí và giao tiếp trên môi trường mạng. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, môi trường mạng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sự an toàn và phát triển của trẻ.

Cha mẹ và người chăm sóc trẻ cần hướng dẫn các em sử dụng Internet an toàn; biết bảo vệ thông tin cá nhân; thận trọng khi kết bạn, trò chuyện với người lạ; không tùy tiện chia sẻ hình ảnh, địa chỉ, số điện thoại hoặc những thông tin riêng tư.

Người lớn cần đồng hành cùng trẻ, quan tâm đến những nội dung các em tiếp cận trên mạng, hướng dẫn trẻ lựa chọn thông tin phù hợp và chủ động chia sẻ khi gặp nội dung khiến các em sợ hãi, lo lắng hoặc cảm thấy không an toàn.

Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng không có nghĩa là cấm trẻ sử dụng công nghệ, mà quan trọng là trang bị cho trẻ kiến thức, kỹ năng để sử dụng công nghệ an toàn, lành mạnh và có trách nhiệm.

Không để trẻ em phải lao động trái quy định của pháp luật

Trẻ em cần được học tập, vui chơi và phát triển phù hợp với độ tuổi. Việc để trẻ em tham gia những công việc không phù hợp, làm việc quá sức hoặc làm việc trong điều kiện có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, việc học tập và sự phát triển của trẻ cần được phòng ngừa và phát hiện kịp thời.

Gia đình cần đặt quyền học tập và sự phát triển của trẻ lên hàng đầu; không vì khó khăn trước mắt mà để trẻ phải bỏ học hoặc tham gia những công việc không phù hợp với lứa tuổi.

Các cơ quan, tổ chức, cơ sở sản xuất, kinh doanh và cộng đồng cần nâng cao trách nhiệm trong phòng ngừa, phát hiện các trường hợp trẻ em lao động trái quy định của pháp luật; kịp thời phối hợp với cơ quan có thẩm quyền để hỗ trợ, bảo vệ trẻ.

Đặc biệt, cần quan tâm đến trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và những trẻ có nguy cơ phải tham gia lao động sớm.

Mỗi người dân hãy trở thành một người bảo vệ trẻ em

Bảo vệ trẻ em không phải là trách nhiệm của riêng gia đình hay một cơ quan, tổ chức nào. Một cộng đồng an toàn cho trẻ chỉ có thể được xây dựng khi mỗi người dân đều nâng cao ý thức và chủ động thực hiện trách nhiệm bảo vệ trẻ em.

Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu bị bạo lực, xâm hại, bóc lột sức lao động hoặc đang sống trong điều kiện không an toàn, người dân cần quan tâm, lên tiếng và thông tin kịp thời đến cơ quan, tổ chức có trách nhiệm để trẻ được hỗ trợ, bảo vệ.

Không thờ ơ trước những dấu hiệu bất thường. Không che giấu hành vi xâm hại trẻ em. Không sử dụng hoặc tiếp tay cho việc sử dụng lao động trẻ em trái quy định của pháp luật.

Cùng với đó, cần biểu dương, lan tỏa những mô hình hay, cách làm hiệu quả trong chăm sóc, hỗ trợ và bảo vệ trẻ em; từng bước nhân rộng các mô hình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

Công tác truyền thông về quyền trẻ em và bảo vệ trẻ em cần tiếp tục được đổi mới, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, phát huy hiệu quả các nền tảng truyền thông và môi trường mạng để kiến thức, kỹ năng bảo vệ trẻ em đến gần hơn với mỗi gia đình và cộng đồng.

Trong quá trình triển khai, cần đặc biệt quan tâm đến trẻ em tại vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số; bảo đảm mọi trẻ em đều được tiếp cận thông tin, các dịch vụ chăm sóc, hỗ trợ và bảo vệ phù hợp, có cơ hội phát triển bình đẳng.

Vì một tuổi thơ an toàn và hạnh phúc

Mỗi trẻ em đều xứng đáng có một tuổi thơ bình yên, được yêu thương, chăm sóc, bảo vệ và tôn trọng.

Hãy bắt đầu từ những việc gần gũi nhất: lắng nghe trẻ nhiều hơn; quan tâm đến những thay đổi của trẻ; xây dựng gia đình không bạo lực; hướng dẫn trẻ sử dụng Internet an toàn; bảo đảm quyền học tập và không để trẻ em phải lao động trái quy định của pháp luật.

Bảo vệ trẻ em hôm nay chính là vun đắp cho tương lai ngày mai.

Mỗi gia đình, mỗi cơ quan, đơn vị và mỗi người dân hãy cùng chung tay xây dựng môi trường sống an toàn, thân thiện, lành mạnh để trẻ em được chăm sóc, bảo vệ và phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần, đạo đức và các mối quan hệ xã hội./.