1. Vì sao cần tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng?

Sau hơn 10 năm thực hiện Kết luận số 94-KL/TW ngày 28/3/2014 của Ban Bí thư khóa XI, công tác giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và ý thức công dân đã đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, nội dung và phương pháp giáo dục ở một số nơi còn nặng về truyền đạt kiến thức, chưa gắn chặt với thực tiễn; khả năng chuyển hóa kiến thức thành nhận thức, niềm tin, trách nhiệm và hành động của người học còn hạn chế.

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và mạng xã hội phát triển nhanh, người học ngày càng chịu tác động đa chiều từ môi trường thông tin. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới giáo dục theo hướng thiết thực, hiện đại, gắn lý luận với thực tiễn và xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn cả trong và ngoài nhà trường.

2. Mục tiêu trọng tâm

Chỉ thị xác định yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ nội dung, chương trình, phương pháp và phương thức tổ chức dạy và học, góp phần hình thành con người Việt Nam phát triển toàn diện, có:

Lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trị và khát vọng cống hiến;

Đạo đức, lối sống văn hóa, trách nhiệm xã hội;

Tri thức, kỹ năng và ý thức tuân thủ pháp luật;

Ý thức công dân, năng lực số và khả năng hội nhập;

Kỹ năng xã hội, năng lực học tập suốt đời;

Khả năng nhận diện, ứng xử phù hợp và tự bảo vệ trước thông tin xấu độc trên không gian mạng.

3. Tám nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu

Một là, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị.
Cấp ủy, chính quyền, người đứng đầu, cơ quan quản lý giáo dục, cơ sở giáo dục và các tổ chức liên quan phải xác định giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên; xây dựng kế hoạch thực hiện phù hợp với từng cấp học, địa bàn và đối tượng.

Hai là, đổi mới, hoàn thiện nội dung và chương trình giáo dục.
Nội dung giáo dục phải theo hướng tinh gọn, hiện đại, liên thông, thiết thực, phù hợp với từng cấp học; tăng cường giáo dục công dân, lịch sử, văn hóa, pháp luật, đạo đức, kỹ năng xã hội; chú trọng thực hành, trải nghiệm, đối thoại và xử lý tình huống.

Ba là, đổi mới phương pháp và hình thức giáo dục.
Lấy người học làm trung tâm; kết hợp linh hoạt giữa học trực tiếp và trực tuyến, chính khóa và ngoại khóa; tăng cường ứng dụng công nghệ số, học liệu số, thảo luận, trải nghiệm thực tế; thực hiện phương châm học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn, nói đi đôi với làm.

Bốn là, xây dựng đội ngũ giáo viên, giảng viên đáp ứng yêu cầu mới.
Đội ngũ nhà giáo phải có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, chuyên môn, am hiểu thực tiễn và phương pháp giảng dạy hiện đại; thường xuyên được đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng số; đồng thời phát huy vai trò nêu gương của nhà giáo.

Năm là, nâng cao chất lượng quản lý, kiểm tra và đánh giá.
Hoàn thiện cơ chế quản lý, xây dựng tiêu chí đánh giá chất lượng; tăng cường kiểm tra, giám sát; giữ vững kỷ cương, nền nếp; kịp thời biểu dương những tập thể, cá nhân thực hiện tốt và xử lý nghiêm các vi phạm. Đặc biệt, đánh giá phải quan tâm đến nhận thức, thái độ, hành vi, ý thức tuân thủ pháp luật và trách nhiệm công dân của người học.

Sáu là, tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội.
Phát huy vai trò của các cơ quan, tổ chức chính trị - xã hội, Đoàn, Hội, Đội, cơ quan truyền thông và cộng đồng trong giáo dục thế hệ trẻ. Đẩy mạnh các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm, về nguồn, tình nguyện, văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao; giáo dục lịch sử, truyền thống, pháp luật và trách nhiệm xã hội.

Bảy là, đẩy mạnh chuyển đổi số và bảo đảm các điều kiện giáo dục.
Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, học liệu; xây dựng nền tảng số và cung cấp nguồn học liệu chính thống, phù hợp với từng nhóm người học. Ưu tiên nguồn lực cho các địa bàn khó khăn, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục toàn diện.

Tám là, tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả.
Các cấp ủy, chính quyền, cơ quan quản lý giáo dục và cơ sở giáo dục căn cứ chức năng, nhiệm vụ xây dựng chương trình, kế hoạch triển khai Chỉ thị; thường xuyên kiểm tra, đánh giá, sơ kết, tổng kết; bảo đảm nguồn lực và điều kiện cần thiết để thực hiện hiệu quả các mục tiêu đề ra.

4. Thông điệp trọng tâm

Chỉ thị số 10-CT/TW nhấn mạnh yêu cầu đổi mới giáo dục lý luận chính trị theo hướng thiết thực, hiện đại, gắn lý luận với thực tiễn, học đi đôi với hành, đồng thời xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn trên cả môi trường thực và môi trường số.

Qua đó, góp phần hình thành thế hệ công dân Việt Nam có lý tưởng, bản lĩnh, đạo đức, tri thức, kỹ năng, ý thức chấp hành pháp luật, năng lực số và khát vọng cống hiến, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới./.